ประวัติโดยย่อ

         ท่านเกิดวันเสาร์ ที่ 5 กุมภาพันธ์ 2440 ตรงกับขึ้น 15 ค่ำ เดือน 3 ปีระกา จุลศักราช 1259 ณ บ้านเลขที่ 92 ตรอกโสมนัสอำเภอป้อมปราบฯ กทม. บิดาชื่อ พระนรราชภักดี(ตรอง จินตยานนท์) มารดาชื่อ นางนรราชภักดี(พุก จินตยานนท์) ท่านมีพี่น้อง 5 คนท่านศึกษาเล่าเรียน ที่โรงเรียนวัดโสมนัสจบชั้นประถมต้น จากนั้นเข้าเรียนที่โรงเรียนวัดเบญจมบพิตร ต่อมาศึกษาวิชารัฐศาสตร์ ณ โรงเรียนข้าราชการพลเรือนที่หอวัง (จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย) สำเร็จรุ่นแรก ปี พ.ศ. 2457 พระบาทสมเด็จพระมหาธีรราชเจ้า(รัชกาลที่6) ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าให้เข้ารับราชการสนองพระเดชพระคุณ

ชีวิตก่อนอุปสมบท

         ท่านรับราชการตำแหน่ง มหาดเล็กวิเศษกองเครื่องตั้ง วันที่ 24 กุมภาพันธ์ 2457วันที่ 1 เมษายน 2459 ย้ายมาเป็นมหาดเล็กห้องที่พระบรรทมวันที่ 1 ธันวาคม 2461 ดำรงตำแหน่ง เจ้ากรมมหาดเล็กที่พระบรรทมวันที่ 30 ธันวาคม 2465 รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็น "พระยานรรัตนราชมานิต"วันที่ 4 เมษายน 2467 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯแต่งตั้งเป็น องคมนตรีวันที่ 1 ธันวาคม 2467 รับพระราชทานยศจางวางตรีโดยประวัติแสดงให้เห็นว่า พระยานรรัตนราชมานิต ตั้งใจอุทิศชีวิตจิตใจฉลองพระเดชพระคุณอย่างแท้จริง ท่านได้เป็นพระพานทอง ตั้งแต่อายุ 25 ปี และดำรงตำแหน่ง องคมนตรี อายุ 27 ปี

อุปสมบท

         เมื่อพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จสวรรคต เมื่อวันที่ 25 พฤศจิกายน 2467 พระยานรรัตนราชมานิตตัดสินใจอุปสมบท อุทิศพระราชกุศลถวายในงานพระเมรุพระบรมศพ เมื่อวันที่ 24 มีนาคม 2468 ณ วัดเทพศิรินทราวาส สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ญาณวรเถร) เป็นพระอุปัชฌาย์ท่านอุปสมบทแล้วท่านออกบิณฑบาตทุกวัน ฉันภัตตาหารวันละหนึ่งเวลาเป็นอาหารมังสะวิรัติ ต่อมางดออกบิณฑบาต ให้ทางบ้านจัดทำและนำอาหารส่งถวายพรรษาที่ 5,6 เปลี่ยนอาหารจากมังสะวิรัติ เป็นอาหารที่คิดตำหรับของท่านเอง และฉันอาหารอยู่ชนิดเดียวจนตลอดชีวิต อาหารที่ท่านฉันนั้น นายตริ จินตยานนท์(น้องชาย)และครอบครัวเป็นผู้ปรุงถวาย เสร็จแล้วให้ลูกชายนำมาถวายที่วัดเวลา 8.00 น เป็นเวลาที่ท่านจะลงทำวัตรเช้า และจะฉันเวลาประมาณ 10.00 น. ตลอดระยะเวลากว่า 35 พรรษา

ท่านเจ้าคุณนรฯกับพิธีพุทธาภิเษก

         ท่านเคยกล่าวว่า "พุทธาภิเษก"มาจากคำว่า พุทธ กับ อภิเษก หมายถึงการแต่งตั้งให้เป็นพระพุทธเจ้า ท่านเองเป็นสาวกของพระพุทธเจ้า ท่านไม่อาจแต่งตั้งให้วัตถุใดๆเป็นพระพุทธเจ้าได้ หรืออีกนัยหนึ่งพุทธาภิเษกหมายถึงความหลุดพ้น ท่านเจ้าคุณนรฯทำพิธีสวดมนต์แผ่เมตตา ท่านจะนั่งหันหน้าเข้าหาพระประธานของพระอุโบสถและมีรูปสมเด็จอุปัชฌาย์อยู่ข้างหน้าทุกครั้ง ส่วนพระบูชา พระเครื่องจะอยู่ด้านหลัง

มรณภาพ

         การมรณภาพของท่าน เป็นการยืนยันว่าท่านรู้ตัวก่อน โดยปกติท่านจะลงทำวัตรเช้า ก่อนลงทำวัตรจะรับอาหารซึ่งหลานชายนำมาถวาย แต่เช้าวันที่ 8 มกราคม 2514 ท่านบอกกับหลานชายว่า "วันนี้ไม่ฉัน ให้นำอาหารกลับไป" และในเช้าวันนั้นท่านก็ไม่ลงทำวัตรดังที่เคยปฏิบัติตลอดมา และเย็นวันนั้นมิได้ลงทำวัตรเช่นกัน จนถึงเวลา 20.00 น.แพทย์ที่มารักษาแผล ได้เปิดกุฏิพบท่านนอนจำวัด(มรณภาพ)เรียบร้อย กายของท่านห่มจีวรอยู่ในอาการสงบ ใบหน้าอิ่มเอิบได้รับพระราชทานน้ำรดศพ ในวันที่ 10 มกราคม 2514 เวลา 16.00 น. ณ ศาลาละมูนนิรมิตร พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระนางเจ้าพระบรมราชินีนาถเสด็จพระราชทานเพลิงศพ วันที่ 22 กุมภาพันธ์ 2516